Dejection and the Cross

[in het Nederlands hieronder]

 

1 Peter 3. 8-15a       Luke 5:1-11

 

When they had brought their boats to land,
they left everything and followed him.
[St Luke 5:11]

 

Today, very soon, Oscar will pass through the waters of holy Baptism and become a member of Christ – not a member of a club, but a member of His Body, a child of God and an inheritor of the kingdom of heaven.  We believe, according the promises of the Bible, that with the outside sign of washing with water and the accompanying Words, Oscar will receive inwardly and hiddenly the gift of the Holy Spirit.  This Gift, Jesus says, is necessary to see and to enter the Kingdom of God. [John 3]

Oscar’s soul will be accompanied inwardly by the Holy Spirit in the journey of life that he has just begun.

There is no higher Gift.  Here is love reaching down from heaven into our broken world and our broken souls to restore, to strengthen and to establish us in the path that brings us home.  That path is love perfected, truth understood and loved, wisdom sought and found, life with meaning and purpose fulfilled.  All this is implanted as a seed in Oscar awaiting growth and flowering and the bearing of fruit abundantly.

Why is this necessary?

The world into which Oscar has been born is full of wonder and beauty.  The Psalmist says, “the heavens declare the glory of God and the firmament [the earth] His handiwork…” [19:1]

And yet the creation is also deeply fallen.  And that fallenness manifests itself everywhere – we see it in the news daily, we see it in the need for checks and balances on power in government, which so easily corrupts because our human nature is so weak.  We see it in the fallenness in human communities, the fact that we need police and laws to restrain us, and prisons.  We see it in the Church, which sometimes massively fails its high calling to virtue and moral uprightness and love, because of the people in it.  We see it in our families, the imperfection of our love for one another, requiring for some of us years of counselling to move past the damage, and we see it, if we look closely enough, in our own souls.

Oscar’s godparents will soon make renunciations on behalf of Oscar.  The Church has identified from the Bible the three main ways we fall away from God’s intended glory for us – the devil and all his works, the world with all its covetous desires, and the sinful desires of the flesh.  Not only are we confused by the thoughts, emotions and desires that arise in our souls naturally, but the world out there is trying to confuse us about what is of greatest importance, and there are malevolent spiritual forces actively seeking to destroy us – the devil sewing lies in the form of ideologies to wreak havoc on us individually and as societies.

To bring a child into this world, is to bring them into a place of great adventure, with treasures to be sought beyond our imagining, and there be dragons also to be slain along the way.  This life is not for the weak hearted.

The Christian journey, once we put our trust in God and choose to follow Him, begins by heeding the call of Jesus to know ourselves, a call we heard in last Sunday’s Gospel – “first take the log out of your own eye, and then you will see clearly to take out the speck that is in your brother’s eye.” [St Luke 6:41-42]

That’s why Trinity season starts each year with a review of the so called “sinful desires of the flesh” or the “lusts of the flesh” or the passions of the soul, depending on your translation.  Every Christian should know intimately these “passions” so we’re not led astray by them.  We’re holding up the mirror to see ourselves.  And we’re not afraid to look and see our fallenness because we know that in the Cross of Jesus we can be sure of forgiveness and the grace to amend our ways.

------------

In the last two Sundays we’ve looked at the passions of pride and vainglory, this morning’s readings focus on the passion of dejection – the experience we have of fleeing in the face of a perceived danger.

In our Epistle St Peter speaks to Christians in community warning them that they will experience, in his words, “evil…railing…harm…suffering…terror”.

When you think of Oscar, so small, so vulnerable, you do not want him to be bullied or made sad by the meanness of others, their finding some fault in him to exploit.  It is not that it might happen, it will happen.  How can he be prepared?   And how are we to respond when these things happen to us?

St Peter councils us: not to respond in kind with evil or railing, nor to be afraid or troubled and not by fleeing from the community or retreating into ourselves.  Rather, he says respond with blessing, with kindness, with compassion, sanctifying God in our hearts.  It seems counterintuitive, but this clash and pain and suffering is the very place of the breaking in of the Kingdom of God.  Jesus did not flee from conflict, though he did retreat sometimes for prayer on a mountain by himself overnight, but it was to return and re-engage.  We have been gifted with the Holy Spirit – we can retreat to draw closer to God and to his Gift (sanctifying God in our hearts), but it is for guidance about how to re-engage with the world.  That is our calling.  Retreating and withdrawing for good, would be to allow our fear to take over, to allow the passion of dejection to lead us away from God and from our calling.

------------

The Gospel today focuses on two other reasons for dejection.

First, Simon Peter, James and John are in the boat in the morning after fishing all night and catching nothing – surely a reason to feel dejected, time to crawl into bed and try to sleep off the discouragement.

Jesus works a miracle before them when Peter trusts him – “Put out into the deep and let down your nets for a catch” says Jesus, and Peter obeys in faith.  And suddenly you see a burst of energy in all of them as they struggle to bring in the net full of fish!  Their physical exhaustion is completely overcome by the excitement in their souls.  Dejection, contributing to their exhaustion and low spirits, is undone by the miracle of grace.

And there is a second reason for dejection in this Gospel.  In the light of the manifestation of the holiness and power of Jesus, who somehow can move the fish in the waters, or see where the fish are going, somehow, in that moment of the flash of sacred light, Peter sees not just outwardly, but inwardly, and what he sees is his unworthiness, and he shrinks back.  Instead of embracing Jesus and thanking Him, he falls before Jesus’ knees and says, “go away, for I am a sinful man.”

Do you know this experience of withdrawing before the manifestation of glory?  Maybe when you saw a beloved, and withdrew at first because, in this person’s light, you had of a sense of unworthiness.  Maybe in a moment of conversion to the reality of God, you had this sense of unworthiness at the same time, and it led you to wonder if God would really receive you, forgive you, your eyes lowered, and only faith led you forward despite your fears.  That faith gave you courage.  And Jesus’ words today give us all courage when we are dejected.

Jesus said to Peter, “Do not be afraid, from now on you will be catching men.”  And when they had brought their boats to land, they left everything and followed him.

Do you see in these Apostles the sudden release of energy and enthusiasm and expansion in vision about life and its bigger purposes?

------------

In all of these situations of the experience of dejection God does not want us to withdraw but to engage more fully:  in community with individuals who are troubled – bless them; when discouraged from fruitfulness in our work – respond in faith; when we see our own sinfulness by the light of the Holy Spirit – we don’t withdraw but come closer with a repentant heart seeking, and being assured of, mercy.

Do you see this calling to engage?  It is to confront evil when it manifests itself in community without, or when it manifests itself within the soul.  Fear not!  Move through it.  Do you see how this very act is the picking up of our cross to follow Jesus?

There is evil, don’t deny it, we’re here just as Jesus came to unveil it on the cross and to bless those who persecuted him.

This is how the kingdom of God comes about on earth in our midst and within us.

We are to recognize this passion of dejection when it happens in us and in others around us more quickly and to stop it from ruling us in a way that is spiritually unhealthy.  We can expect dejection to happen quite regularly, as it will certainly reveal itself in Oscar as he grows up.  And when it happens we follow it back to its source, why do I feel this way, why do I want to run away, and then we can discern what would be a right response…how will I pick up my cross this time and move ahead?

We will now baptise Oscar and then bring our minds to Jesus’ death on the Cross as we celebrate Holy Communion.  We know something of the inestimable benefits that we receive from Jesus because he did not withdraw but took courage and faced His ultimate trial.

When we are dejected, we can hold before our minds Jesus’ response on the night before His passion and death [St John 12:27], when he must have felt dejection:

“Now is my soul troubled. And what shall I say? ‘Father, save me from this hour’? But for this purpose I have come to this hour.  Father, glorify your name.”

Amen +

 

 

---

 

1 S Petrus 3:8-15a       S Lucas 5:1-11

Toen zij hun boten aan land hadden gebracht,
lieten zij alles achter en volgden Hem.
[S Lucas 5:11]

Vandaag, heel binnenkort, zal Oscar de wateren van de heilige doop doorkruisen en lid worden van Christus – niet lid van een club, maar lid van Zijn Lichaam, een kind van God en een erfgenaam van het koninkrijk der hemelen. Wij geloven, overeenkomstig de beloften van de Bijbel, dat Oscar met het uiterlijke teken van de wassing met water en de bijbehorende woorden innerlijk en verborgen de gave van de Heilige Geest zal ontvangen. Deze Gave, zegt Jezus, is noodzakelijk om het Koninkrijk van God te zien en binnen te gaan. [Joh. 3]

Oscars ziel zal innerlijk door de Heilige Geest worden begeleid op de levensreis die hij zojuist is begonnen.

Er is geen hogere Gave. Hier reikt de liefde vanuit de hemel neer naar onze gebroken wereld en onze gebroken zielen om ons te herstellen, te sterken en te vestigen op het pad dat ons naar huis brengt. Dat pad is volmaakte liefde, begrepen en beminde waarheid, gezochte en gevonden wijsheid, een leven met zin en doel dat vervuld is. Dit alles is als een zaadje in Oscar geplant, in afwachting van groei, bloei en het dragen van overvloedige vruchten.

Waarom is dit nodig?

De wereld waarin Oscar is geboren, is vol verwondering en schoonheid. De psalmist zegt: „De hemelen verkondigen de heerlijkheid van God en het firmament [de aarde] Zijn handwerk…” [19:1]

En toch is de schepping ook diep gevallen. En die gevallenheid manifesteert zich overal – we zien het dagelijks in het nieuws, we zien het in de noodzaak van controlemechanismen op de macht binnen de regering, die zo gemakkelijk corrumpeert omdat onze menselijke natuur zo zwak is. We zien het in de gevallenheid van menselijke gemeenschappen, het feit dat we politie en wetten nodig hebben om ons in toom te houden, en gevangenissen. We zien het in de Kerk, die soms op grote schaal tekortschiet in haar hoge roeping tot deugdzaamheid, morele rechtschapenheid en liefde, vanwege de mensen die er deel van uitmaken. We zien het in onze gezinnen, in de onvolmaaktheid van onze liefde voor elkaar, waardoor sommigen van ons jarenlange begeleiding nodig hebben om de schade te boven te komen, en we zien het, als we goed genoeg kijken, in onze eigen ziel.

De peetouders van Oscar zullen binnenkort namens Oscar afzweringen afleggen. De Kerk heeft uit de Bijbel de drie belangrijkste manieren geïdentificeerd waarop we afdwalen van de door God voor ons bedoelde glorie: de duivel en al zijn werken, de wereld met al haar begerige verlangens, en de zondige begeerten van het vlees. Niet alleen raken we in de war door de gedachten, emoties en verlangens die van nature in onze ziel opkomen, maar de wereld daarbuiten probeert ons ook in verwarring te brengen over wat het allerbelangrijkste is, en er zijn kwaadaardige geestelijke krachten die er actief op uit zijn ons te vernietigen – de duivel zaait leugens in de vorm van ideologieën om ons individueel en als samenlevingen te verwoesten.

Een kind in deze wereld brengen, betekent het meenemen naar een plek vol grote avonturen, met schatten die ons voorstellingsvermogen te boven gaan, en waar onderweg ook draken verslagen moeten worden. Dit leven is niet voor bangeriken.

De christelijke reis begint, zodra we ons vertrouwen in God stellen en ervoor kiezen Hem te volgen, met het gehoorzaam zijn aan de oproep van Jezus om onszelf te leren kennen, een oproep die we in het evangelie van afgelopen zondag hoorden – “Haal eerst de balk uit je eigen oog, dan zul je helder zien om de splinter uit het oog van je broeder te halen.” [Lucas 6:41-42]

Daarom begint de Drievuldigheidsperiode elk jaar met een terugblik op de zogenaamde ‘zondige begeerten van het vlees’, de ‘lusten van het vlees’ of de hartstochten van de ziel, afhankelijk van de vertaling. Elke christen zou deze ‘hartstochten’ door en door moeten kennen, zodat we er niet door op een dwaalspoor worden gebracht. We houden onszelf een spiegel voor om onszelf te zien. En we zijn niet bang om te kijken en onze zondigheid te zien, omdat we weten dat we in het kruis van Jezus verzekerd zijn van vergeving en de genade om ons leven te beteren.

------------

De afgelopen twee zondagen hebben we gekeken naar de hartstochten van hoogmoed en ijdelheid; de lezingen van vanochtend richten zich op de hartstocht van neerslachtigheid – de ervaring die we hebben wanneer we vluchten bij het zien van een vermeend gevaar.

In onze brief spreekt de heilige Petrus tot christenen in de gemeenschap en waarschuwt hij hen dat zij, in zijn woorden, „het kwaad… scheldwoorden… leed… lijden… angst“ zullen ondervinden.

Als je aan Oscar denkt, zo klein, zo kwetsbaar, wil je niet dat hij gepest wordt of verdrietig wordt gemaakt door de gemeenheid van anderen, die een fout in hem zoeken om daar misbruik van te maken. Het is niet dat het zou kunnen gebeuren, het zal gebeuren. Hoe kan hij hierop worden voorbereid? En hoe moeten wij reageren wanneer deze dingen ons overkomen?

De heilige Petrus raadt ons aan: niet op dezelfde manier te reageren met kwaad of laster, noch bang of verontrust te zijn, en ook niet door uit de gemeenschap te vluchten of ons in onszelf terug te trekken. Integendeel, zegt hij, reageer met zegen, met vriendelijkheid, met mededogen, en heiligt God in ons hart. Het lijkt contra-intuïtief, maar juist deze botsing, deze pijn en dit lijden zijn de plek waar het Koninkrijk van God doorbreekt. Jezus vluchtte niet voor conflicten, hoewel hij zich soms wel ’s nachts alleen op een berg terugtrok om te bidden, maar dat was om terug te keren en de strijd opnieuw aan te gaan. Wij zijn begiftigd met de Heilige Geest – we kunnen ons terugtrekken om dichter bij God en bij zijn Gave te komen (God in ons hart heiligen), maar dat is om leiding te krijgen over hoe we ons opnieuw met de wereld moeten verbinden. Dat is onze roeping. Ons voorgoed terugtrekken en afzonderen zou betekenen dat we onze angst de overhand laten nemen, dat we ons door de hartstocht van moedeloosheid van God en van onze roeping laten afleiden.

------------

Het evangelie van vandaag richt zich op twee andere redenen voor moedeloosheid.

Ten eerste zitten Simon Petrus, Jakobus en Johannes ’s ochtends in de boot, nadat ze de hele nacht hebben gevist en niets hebben gevangen – zeker een reden om zich moedeloos te voelen, tijd om in bed te kruipen en de ontmoediging weg te slapen.

Jezus verricht een wonder voor hun ogen wanneer Petrus op Hem vertrouwt – „Vaar de diepte op en laat jullie netten uit voor een vangst”, zegt Jezus, en Petrus gehoorzaamt in geloof. En plotseling zie je een uitbarsting van energie bij hen allemaal terwijl ze worstelen om het net vol vis binnen te halen! Hun lichamelijke uitputting wordt volledig overwonnen door de opwinding in hun ziel. Moedeloosheid, die bijdraagt aan hun uitputting en neerslachtigheid, wordt tenietgedaan door het wonder van genade.

En er is nog een tweede reden voor neerslachtigheid in dit evangelie. In het licht van de openbaring van de heiligheid en kracht van Jezus, die op de een of andere manier de vissen in het water kan bewegen, of kan zien waar de vissen naartoe gaan, ziet Petrus op dat moment van de flits van heilig licht niet alleen uiterlijk, maar ook innerlijk, en wat hij ziet is zijn onwaardigheid, en hij deinst terug. In plaats van Jezus te omhelzen en Hem te danken, valt hij voor Jezus’ knieën neer en zegt: ‘Ga weg, want ik ben een zondig mens.’

Ken je deze ervaring van terugdeinzen voor de openbaring van glorie? Misschien toen je een geliefde zag en je je aanvankelijk terugtrok omdat je, in het licht van deze persoon, een gevoel van onwaardigheid had. Misschien had je op het moment van je bekering tot de werkelijkheid van God tegelijkertijd dit gevoel van onwaardigheid, en vroeg je je daardoor af of God je werkelijk zou aannemen en je zou vergeven; je ogen waren neergeslagen, en alleen het geloof dreef je vooruit ondanks je angsten. Dat geloof gaf je moed. En Jezus’ woorden van vandaag geven ons allemaal moed wanneer we terneergeslagen zijn.

Jezus zei tegen Petrus: „Wees niet bang, vanaf nu zul je mensen vangen.” En toen ze hun boten aan land hadden gebracht, lieten ze alles achter en volgden Hem.

Zie je bij deze apostelen de plotselinge uitbarsting van energie en enthousiasme en de verruiming van hun visie op het leven en de grotere doelen ervan?

------------

In al deze situaties waarin we neerslachtigheid ervaren, wil God niet dat we ons terugtrekken, maar dat we ons juist vollediger inzetten: in gemeenschap met mensen die in moeilijkheden verkeren – zegen hen; wanneer we ontmoedigd raken omdat ons werk geen vruchten afwerpt – reageer dan in geloof; wanneer we onze eigen zondigheid zien in het licht van de Heilige Geest – trekken we ons niet terug, maar komen we dichterbij met een berouwvol hart, op zoek naar en verzekerd van barmhartigheid.

Zie je deze roeping om je in te zetten? Het is het kwaad onder ogen zien wanneer het zich buiten de gemeenschap manifesteert, of wanneer het zich in de ziel openbaart. Vrees niet! Ga erdoorheen. Zie je hoe juist deze daad het opnemen van ons kruis is om Jezus te volgen?

Het kwaad bestaat, ontken het niet; wij zijn hier net zoals Jezus kwam om het aan het kruis te onthullen en om degenen te zegenen die Hem vervolgden.

Zo komt het koninkrijk van God op aarde tot stand, in ons midden en in ons.

We moeten dit gevoel van neerslachtigheid sneller herkennen wanneer het zich in ons en in anderen om ons heen voordoet, en voorkomen dat het op een geestelijk ongezonde manier over ons heerst. We kunnen verwachten dat neerslachtigheid zich regelmatig voordoet, want het zal zich zeker bij Oscar openbaren naarmate hij opgroeit. En wanneer het gebeurt, sporen we de oorzaak ervan op: waarom voel ik me zo, waarom wil ik weglopen? Vervolgens kunnen we onderscheiden wat een juiste reactie zou zijn… hoe zal ik dit keer mijn kruis opnemen en verdergaan?

We zullen Oscar nu dopen en vervolgens onze gedachten richten op Jezus’ dood aan het kruis terwijl we de Heilige Communie vieren. We weten iets van de onschatbare zegeningen die we van Jezus ontvangen, omdat Hij zich niet terugtrok, maar moed verzamelde en Zijn ultieme beproeving onder ogen zag.

Als we terneergeslagen zijn, kunnen we Jezus’ reactie in gedachten houden op de avond vóór Zijn lijden en dood [Johannes 12:27], toen Hij zich ongetwijfeld terneergeslagen moet hebben gevoeld:

“Nu is mijn ziel verontrust. En wat zal ik zeggen? ‘Vader, red mij uit dit uur’? Maar juist hiervoor ben ik tot dit uur gekomen. Vader, verheerlijk Uw naam.”

Amen +