Sorrow to Joy

[in het Nederlands hieronder]

1 St Peter 2:11-17       St John 16:16-22

 

You have sorrow now,
but I will see you again, and your hearts will rejoice,
and no one will take your joy from you.

 

In this season of Easter, the 40 days after Jesus rose from the dead, we are being challenged in our readings to a shift in our whole way of thinking, because of the Resurrection.

In today’s Gospel, Jesus is warning the disciples. They have been with Jesus for three years, travelling all over the holy land, and day in day out, being encouraged and being surprised and shocked by Jesus’ words and deeds. Imagine having Jesus physically present with you, who could always give the most wise and perfect answer! And now Jesus is telling them that he is about to leave them…and he knows they will have great sorrow.

“A little while and you will not see me…
you will weep and lament…
You will be sorrowful…”

Again a little while and you will see me…
Your sorrow will be turned into joy.

Let’s look today at sorrow in our lives in the light of the Resurrection of Jesus – we will have sorrow but it will be turned into joy.

There are different reasons for this sorrow. St Peter speaks of some of them in his Epistle reading today:

We could experience sorrow in trying to satisfy our longing for God with instead satisfying our passions – and so St Peter warns:

Beloved, I urge you as sojourners and exiles to abstain from the passions of the flesh, which wage war against your soul. [1 St Peter 2:11]

In the light of the Resurrection, this life is not our end – we are sojourners and exiles – travellers, pilgrims, on our way to our true home. Don’t be confused on the way, we are exiles from the paradise of God – our heavenly home.

We could be have sorrow when we experience the backlash for doing what is right and honorable:

When they speak evil against you as evildoers… for doing what is right, just expect it.

This is the world reacting to the Kingdom of God beginning to manifest in our soul and in our actions – it will not always bring rejoicing from others. And that backlash will give us sorrow.

But suppose we begin to live the new life in Christ, no longer confused by the flesh or the world or the devil and are able to bear with the reaction of others to our attempts to do what is good, will we experience sorrow?

The experience of the spiritual life is that we can expect times of great closeness to God and then times of His apparent absence. (Fr Jean spoke about this about two months ago in his sermon on the Sower, about consolation and desolation…) God’s apparent absence is a cause of sorrow.

The Old Testament is full of examples of this experience of closeness and absence in the stories of the spiritual life of the saints.

In Genesis we read of the Patriarchs, that their lives were not apparently full of experiences of the closeness of God – but rather, distinct moments where God appeared to them and then nothing. Think of Abraham, called to follow God, in faith and hope, through the day to day experiences of trial and struggle, until there was again, after some years, a confirmation by God, another appearance or a word or a dream. That is how the Patriarchs were drawn and their faith was tested.

Look at Job who acts according to his faith and made appropriate sacrifices both for himself and for his children. He then experienced deep suffering and longed for connection, and all is satisfied (after 40 chapters!) by the manifestation of God in a whirlwind. His faith, held through deep suffering, is satisfied by being transformed into a knowledge of God. It doesn’t say, but we can imagine he had great joy.

The Song of Solomon, is considered the most spiritually mature of the Wisdom books. In that book the bride longs for her bridegroom, who from time to time appears, satisfying her longings of love. But just as quickly he disappears, leading her to search ever more determined for her bridegroom.

I opened to my beloved,
but my beloved had turned and gone.
My soul failed me when he spoke.
I sought him, but found him not;
I called him, but he gave no answer. [5:6]

It is an expression of the longing of the soul for God and the experiences of presence and absence, which is characteristic of the life of faith.

In the Psalms we have this profound line in Psalm 11 [vs 4]

“[God’s] eyes behold, his eyelids try the children of men.”

From our side, God seems to shut his eyes to us, to no longer see us, but it is only our experience so that we might be drawn to a deeper faith and trust in Him. Like a parent stepping back to give us more responsibility, allowing us to make mistakes, that by that absence of guidance we may come to fuller maturity – we become an adult.

In the New Testament we are right to expect a difference in the quality of our experience of the spiritual life because of Pentecost. We expect more than the few encounters Abraham had. The gift of the Holy Spirit dwelling in our hearts from our baptism, is a kind of first-fruit of the experience of God’s eternal presence, that we will one day know more profoundly in heaven. We can anticipate a more ongoing experience of God’s presence in this life than the saints of the Old Testament.

But wait a minute, Jesus is the New Testament.  Jesus knew the closeness of the Spirit, poured out on him at his baptism, He was ever close to His Father as an only Son, and yet knew sorrow in his life while on earth.

Jesus was “a man of sorrows and acquainted with grief.” [Isa 53:3] He knew the sorrow of temptation and yet did not sin. He knew the suffering of humanity around him, and his awareness of it, with a pure heart, gave him sorrow. Jesus had sorrow at the hardness of heart of the Pharisees. [St Mark 3:5] And Jesus wept when he looked upon the city of Jerusalem because they did not the time of their visitation. [St Luke 19:41] And Jesus wept at the death of his friend Lazarus, knowing that our sickness and death itself is something ultimately against God’s purposes. [St John 11:35] Jesus had sorrow in Gethsemane, as he chose to drink from the cup that had been poured out for him by the Father. “He said to [Peter, James and John], ‘My soul is very sorrowful, even to death…’” [St Matthew 26:38]

Sorrow is a part of our lives as Christians, even part of a perfect life, but from whatever source it comes, we are not to avoid it, but to learn from it, what is its source? Who going through the vale of misery use it for a well; and the pools are filled with water. [Ps 84:6] We accept it, we learn from it, and pass through it with faith, hope and love.

Jesus, speaking to his disciples, compared the experience of the coming days of sorrow turned to joy, with the birth of a child:

When a woman is giving birth, she has sorrow because her hour has come, but when she has delivered the baby, she no longer remembers the anguish, for joy that a human being has been born into the world. So also you have sorrow now, but I will see you again, and your hearts will rejoice, and no one will take your joy from you.

Jesus was speaking of his passion, death and resurrection. But it is also an analogy of the experience of our whole lives, whether it be the sorrows we experience as we put to death sin, the sorrow of suffering the toils and labours of this life, the sorrow of suffering the insults and mocking of others, the sorrow of bearing with the assaults on our souls and bodies from evil, whether it is the sorrows when we face physical illness and death itself. But remember this body is but a bare seed.

What is sown is perishable; what is raised is imperishable. It is sown in dishonour; it is raised in glory. It is sown in weakness; it is raised in power. It is sown a natural body; it is raised a spiritual body. [1 Cor 15:42-44]

We have a new relation to these sorrows in the light of the Resurrection of Jesus. We don’t avoid that sorrow, that anguish, it is our very business as Christians. We engage that sorrow in our own personal struggles in our faith, in the struggles in our families, and in the Christian family, the Church, into which we have been born again. There is purpose and a plan. It is the perfecting of our faith, the exchange of our natural hopes and loves for supernatural hopes and loves. It leads to the birth of a fully human being into this world and the world to come.

The “little while” of this life will be turned into the “again a little while” of heaven. There, no one will take our joy from us.

What are your sorrows this morning? Lay them before our Saviour this morning and see them in the light of the Resurrection… seeing them as like a woman in labour bringing to birth a fully human being.

Whether we experience the joy of God’s presence today or not, Jesus leaves us sure and certain encouragements on the way – His Spirit in our hearts, the fellowship of believers, the stedfastness of His Word written, the life of prayer and fasting [St Luke 5:35]. And now we prepare for one of the greatest encouragements He leaves us on earth: we will present His death on the Cross and receive His Body and Blood given for us, for the forgiveness of our sins, and to receive His risen life, to sustain us in eternal life.

“A little while and you will not see me…
Again a little while and you will see me…
[and] your sorrow will be turned into joy.
…and no one will take your joy from you!

Amen +

 

---

 

1 S Petrus 2:11-17       S Johannes 16:16-22

 

Jullie zijn nu bedroefd,
maar ik zal jullie weerzien,
en jullie harten zullen zich verheugen,
en niemand zal jullie vreugde van jullie afnemen.

 

In deze paastijd, de veertig dagen nadat Jezus uit de dood is opgestaan, worden we in de lezingen uitgedaagd om onze hele manier van denken te veranderen, vanwege de Verrijzenis.

In het evangelie van vandaag waarschuwt Jezus de discipelen. Ze zijn al drie jaar bij Jezus, reizen door het hele Heilige Land en worden dag in dag uit bemoedigd, verrast en geschokt door Jezus’ woorden en daden. Stel je voor dat Jezus fysiek bij je aanwezig is, iemand die altijd het wijste en volmaakte antwoord kan geven! En nu vertelt Jezus hen dat hij op het punt staat hen te verlaten… en hij weet dat ze groot verdriet zullen hebben.

“Nog even en jullie zullen mij niet zien…
jullie zullen huilen en weeklagen…
Jullie zullen bedroefd zijn…”

Nog even en jullie zullen mij zien…
Jullie verdriet zal in vreugde veranderen.

Laten we vandaag kijken naar het verdriet in ons leven in het licht van de Verrijzenis van Jezus – we zullen verdriet hebben, maar het zal in vreugde veranderen.

Er zijn verschillende redenen voor dit verdriet. De heilige Petrus spreekt over enkele daarvan in zijn brief die vandaag wordt voorgelezen:

We kunnen verdriet ervaren wanneer we proberen ons verlangen naar God te bevredigen door in plaats daarvan onze hartstochten te bevredigen – en daarom waarschuwt de heilige Petrus:

Geliefden, ik dring er bij u op aan als vreemdelingen en ballingen u te onthouden van de hartstochten van het vlees, die oorlog voeren tegen uw ziel. [1 Petrus 2:11]

In het licht van de Verrijzenis is dit leven niet ons einde – we zijn vreemdelingen en ballingen – reizigers, pelgrims, op weg naar ons ware thuis. Raak onderweg niet in de war, we zijn ballingen uit het paradijs van God – ons hemelse thuis.

We kunnen verdriet hebben wanneer we de tegenreactie ervaren omdat we doen wat juist en eervol is:

Wanneer zij kwaad tegen u spreken als kwaaddoeners… omdat u doet wat juist is, verwacht het dan gewoon.

Dit is de reactie van de wereld op het Koninkrijk van God dat zich begint te manifesteren in onze ziel en in onze daden – het zal niet altijd vreugde bij anderen teweegbrengen. En die tegenreactie zal ons verdriet bezorgen.

Maar stel dat we het nieuwe leven in Christus beginnen te leven, niet langer in de war gebracht door het vlees of de wereld of de duivel, en in staat zijn de reactie van anderen op onze pogingen om het goede te doen te verdragen, zullen we dan verdriet ervaren?

De ervaring van het geestelijk leven is dat we momenten van grote nabijheid tot God kunnen verwachten en vervolgens momenten van Zijn schijnbare afwezigheid. (Fr. Jean sprak hierover ongeveer twee maanden geleden in zijn preek over de Zaaier, over troost en troosteloosheid…) Gods schijnbare afwezigheid is een bron van verdriet.

Het Oude Testament staat vol met voorbeelden van deze ervaring van nabijheid en afwezigheid in de verhalen over het geestelijk leven van de heiligen.

In Genesis lezen we over de aartsvaders, dat hun leven blijkbaar niet vol was van ervaringen van Gods nabijheid – maar eerder van afzonderlijke momenten waarop God aan hen verscheen en daarna niets. Denk aan Abraham, geroepen om God te volgen, in geloof en hoop, door de dagelijkse beproevingen en worstelingen heen, totdat er na enkele jaren weer een bevestiging van God kwam, een nieuwe verschijning of een woord of een droom. Zo werden de aartsvaders aangetrokken en werd hun geloof op de proef gesteld.

Kijk naar Job, die handelt naar zijn geloof en passende offers bracht, zowel voor zichzelf als voor zijn kinderen. Vervolgens onderging hij diep lijden en verlangde hij naar verbinding, en alles wordt vervuld (na 40 hoofdstukken!) door de openbaring van God in een wervelwind. Zijn geloof, dat standhield tijdens diep lijden, wordt vervuld door te worden omgevormd tot een kennis van God. Er staat het niet, maar we kunnen ons voorstellen dat hij grote vreugde had.

Het Hooglied wordt beschouwd als het meest spiritueel volwassen van de Wijsheidsboeken. In dat boek verlangt de bruid naar haar bruidegom, die van tijd tot tijd verschijnt en haar verlangens naar liefde bevredigt. Maar net zo snel verdwijnt hij weer, waardoor zij steeds vastberadener naar haar bruidegom gaat zoeken.

Ik opende voor mijn geliefde,
maar mijn geliefde had zich omgekeerd en was weggegaan.
Mijn ziel bezweek toen hij sprak.
Ik zocht hem, maar vond hem niet;
Ik riep hem, maar hij gaf geen antwoord. [5:6]

Het is een uitdrukking van het verlangen van de ziel naar God en de ervaringen van aanwezigheid en afwezigheid, die kenmerkend zijn voor het geloofsleven.

In de Psalmen vinden we deze diepzinnige regel in Psalm 11 [vers 4]

“[Gods] ogen zien, zijn oogleden beproeven de mensenkinderen.”

Vanuit ons perspectief lijkt God zijn ogen voor ons te sluiten, ons niet langer te zien, maar het is slechts onze ervaring, opdat we tot een dieper geloof en vertrouwen in Hem mogen worden aangetrokken. Net als een ouder die een stap terug doet om ons meer verantwoordelijkheid te geven, ons toestaat fouten te maken, opdat we door die afwezigheid van begeleiding tot vollere volwassenheid mogen komen – we volwassen worden.

In het Nieuwe Testament mogen we terecht een verschil verwachten in de kwaliteit van onze ervaring van het geestelijk leven vanwege Pinksteren. We verwachten meer dan de paar ontmoetingen die Abraham had. De gave van de Heilige Geest die sinds onze doop in ons hart woont, is een soort eerste vrucht van de ervaring van Gods eeuwige aanwezigheid, die we op een dag in de hemel nog dieper zullen kennen. We kunnen in dit leven een meer voortdurende ervaring van Gods aanwezigheid verwachten dan de heiligen uit het Oude Testament.

Maar wacht even, Jezus is het Nieuwe Testament. Jezus kende de nabijheid van de Geest, die bij zijn doop over hem werd uitgestort. Hij was als enige Zoon altijd dicht bij Zijn Vader, en toch kende hij verdriet in zijn leven op aarde.

Jezus was “een man van smarten en vertrouwd met verdriet.” [Jes 53:3] Hij kende het verdriet van de verleiding en zondigde toch niet. Hij kende het lijden van de mensheid om hem heen, en zijn bewustzijn daarvan, met een zuiver hart, bezorgde hem verdriet. Jezus had verdriet over de hardheid van hart van de Farizeeën. [Marcus 3:5] En Jezus huilde toen hij uitkeek over de stad Jeruzalem omdat zij de tijd van hun bezoek niet kenden. [Lukas 19:41] En Jezus huilde bij de dood van zijn vriend Lazarus, wetende dat onze ziekte en de dood zelf uiteindelijk iets zijn dat tegen Gods bedoelingen ingaat. [Johannes 11:35] Jezus had verdriet in Getsemane, toen hij ervoor koos te drinken uit de beker die door de Vader voor hem was uitgestort. “Hij zei tegen [Petrus, Jakobus en Johannes]: ‘Mijn ziel is zeer bedroefd, zelfs tot de dood toe…’” [Mattheüs 26:38]

Verdriet maakt deel uit van ons leven als christenen, zelfs van een volmaakt leven, maar waar het ook vandaan komt, we moeten het niet vermijden, maar ervan leren. Wat is de bron ervan? Wie door het dal van ellende gaat, gebruikt het als een bron; en de poelen zijn gevuld met water. [Ps 84:6] We aanvaarden het, we leren ervan en gaan er met geloof, hoop en liefde doorheen.

Jezus vergeleek, toen Hij tot zijn discipelen sprak, de ervaring van de komende dagen van verdriet dat in vreugde verandert, met de geboorte van een kind:

Wanneer een vrouw baart, heeft zij verdriet omdat haar uur is gekomen, maar wanneer zij het kind heeft gebaard, herinnert zij zich de pijn niet meer, vanwege de vreugde dat er een mens in de wereld is geboren. Zo hebt ook gij nu verdriet, maar Ik zal u weerzien, en uw harten zullen zich verheugen, en niemand zal uw vreugde van u wegnemen.

Jezus sprak over zijn lijden, dood en verrijzenis. Maar het is ook een analogie voor de ervaring van ons hele leven, of het nu gaat om het verdriet dat we ervaren wanneer we de zonde doden, het verdriet van het dragen van de zware lasten en inspanningen van dit leven, het verdriet van het verdragen van de beledigingen en spot van anderen, het verdriet van het verdragen van de aanvallen van het kwaad op onze ziel en ons lichaam, of het nu gaat om het verdriet wanneer we geconfronteerd worden met lichamelijke ziekte en de dood zelf. Maar bedenk dat dit lichaam slechts een naakt zaadje is.

Wat gezaaid wordt, is vergankelijk; wat opgewekt wordt, is onvergankelijk. Het wordt gezaaid in oneer; het wordt opgewekt in heerlijkheid. Het wordt gezaaid in zwakheid; het wordt opgewekt in kracht. Het wordt gezaaid als een natuurlijk lichaam; het wordt opgewekt als een geestelijk lichaam. [1 Kor 15:42-44]

In het licht van de opstanding van Jezus hebben we een nieuwe relatie met dit verdriet. We gaan dat verdriet, die angst, niet uit de weg; het is juist onze taak als christenen. We gaan die smart aan in onze eigen persoonlijke worstelingen in ons geloof, in de worstelingen in onze gezinnen, en in de christelijke familie, de Kerk, waarin we wedergeboren zijn. Er is een doel en een plan. Het is de vervolmaking van ons geloof, de vervanging van onze natuurlijke hoop en liefde door bovennatuurlijke hoop en liefde. Het leidt tot de geboorte van een volwaardig mens in deze wereld en de wereld die komen gaat.

De “korte tijd” van dit leven zal worden omgezet in de “nog een korte tijd” van de hemel. Daar zal niemand onze vreugde van ons afnemen.

Wat zijn jouw verdrietige zaken deze ochtend? Leg ze deze ochtend voor onze Verlosser neer en bekijk ze in het licht van de Opstanding… zie ze als een vrouw in barensnood die een volwaardig mens ter wereld brengt.

Of we vandaag nu de vreugde van Gods aanwezigheid ervaren of niet, Jezus laat ons onderweg zekere en vaste bemoedigingen na – Zijn Geest in ons hart, de gemeenschap van gelovigen, de standvastigheid van Zijn geschreven Woord, het leven van gebed en vasten [Lukas 5:35]. En nu bereiden we ons voor op een van de grootste bemoedigingen die Hij ons op aarde nalaat: we zullen Zijn dood aan het kruis gedenken en Zijn Lichaam en Bloed ontvangen, gegeven voor ons, tot vergeving van onze zonden, en om Zijn opstandingsleven te ontvangen, dat ons zal ondersteunen in het eeuwige leven.

“Nog even en jullie zullen Mij niet zien…
Nog even en jullie zullen Mij zien…
[en] jullie verdriet zal in vreugde veranderen.
…en niemand zal jullie vreugde van jullie afnemen!

Amen +