The Good Shepherd

[in het Nederlands hieronder]

 

1 Peter 2:19-25       St John 10:11-16

 

You were straying like sheep,
but have now returned
to the Shepherd and Bishop of your souls.

 

On Easter Day our Gospel was the first glimpse of the empty tomb by John and Peter and then, last Sunday, the first appearance of Jesus to the gathered disciples on the Day of Resurrection.  But on this Sunday, called in the tradition, Good Shepherd Sunday, our readings make us step back and look from a distance, as it were, to see the providential ordering of all things towards their intended end by God.

------------

In the Gospel, Jesus tells us plainly, not once but three times, “I am the Good Shepherd”.

And in this short passage we are told a number of things that are foundational about our existence and the nature of reality.

• Jesus is saying that we are sheep – he’s saying something about our nature. Have you seen sheep on a farm?  Jesus is saying that we are followers, (doesn’t social media know that!) and that we survive best in a flock, in a community.  We survive best that way because by our very nature we are vulnerable – unable to fully defend ourselves, and perhaps naïve to the threats.  When you think of human beings, Jesus says, think sheep!
• Jesus warns us that there are “wolves” seeking to devour us, that is, malevolent forces that are threats to our very existence. Evil is manifested in people, and in death itself.  Evil is usually very subtle – “the serpent was more subtle than any other wild creature that the Lord had made” [Gen 3:1].  But it can also manifest itself dramatically: PTSD (post traumatic stress disorder) happens in cases of extreme stress where people suddenly see evil in another or in themselves, and it shakes them to the core.  There are wolves, beware!
• Jesus says that there are “hired hands”, people out there who can appear to provide guidance and who appear to care for us, but are actually self interested, they get something from having us follow them. But they do not stick around when the going is tough, when “the wolves” come.  They are bad or false shepherds.  Beware of them, beware of false prophets…who inwardly are wolves! [St Matthew 7:15]
• In contrast with this, Jesus says He is the good shepherd, who protects us, and we know it foremost because He lays down His life for us – to deliver us from evil and sin and death itself. Jesus is someone highly interested in us – He seeks out the lost sheep.  His prevenient grace calls out to us before we even know that we are lost and that we should seek Him, and they will listen to my voice.  We are intrigued, drawn, even captivated!

When I fell far from my own Christian upbringing, and found myself in a deep pit, I cried out for mercy, and I was uncertain for a while that I would be forgiven, I resisted His mercy, but I was encouraged in my reading of John’s gospel, daily, by these very words of Jesus:

“I know my own and my own know me.”

“I have other sheep that are not of this fold. I must bring them also, and they will listen to my voice.”

“My sheep /  hear my voice, and I know them, and they follow me, and I give them eternal life.”

It was this very fact that I had the gospels in my hands and was reading them and was intrigued by the voice of Jesus, and that I was being drawn by Him.   All of it confirmed that I and, of course, each one of you here this morning, are His, and that His promises are for us.  As St Peter puts it this morning’s Epistle, “You were straying like sheep, but now have returned to the Shepherd and Bishop of your souls.” [1 Pet 2:25]

How wonderful that our God knows us intimately, far better than we know ourselves, and so can lead us to self-understanding, and to a deeper knowledge and love of Him and of every human being.  Jesus knows us perfectly.  And how wonderful that He gives us the grace to hear His voice, to grasp something of it, to listen, and to be intrigued by the truth, and to desire to follow Him.  All are signs that we are His!

These passages this morning about Jesus as the Good Shepherd come right after the terrible example in the previous chapter in John’s Gospel of the Jewish leaders of the time who were angry with Jesus for healing a man born blind on the Sabbath day.

The references to faulty shepherds (Israel’s religious leaders of the day) contrasted with Jesus as the Good Shepherd, would lead Jewish people to think on the prophesies of Isaiah, Jeremiah, and Ezekiel.  Where God states very clearly:

Through Isaiah, 800 years before Christ,

Behold the Lord God comes…He will feed his flock like a shepherd, he will gather the lambs in his arms, he will carry them in his bosom , and gently lead those that are with young.  [Isaiah 40:10-11]

And then, in the 6^th century before Christ, through Jeremiah:

Hear the Word of the Lord…[God] … will gather [Israel], and will keep him as a shepherd keeps his flocks.  For the Lord has ransomed Jacob, and has redeemed him from hands too strong for him.”  [Jeremiah 31:10-11]

And, through the prophet Ezekiel, around the same time as Jeremiah, after strongly condemning Israel’s religious leaders as unfaithful shepherds, God says of Himself,

I myself will be the shepherd of my sheep, and I myself will make them lie down, declares the Lord God.  I will seek the lost, and I will bring back the strayed, and I will bind up the injured, and I will strengthen the weak, and the fat and the strong I will destroy. I will feed them with justice.  [Ezekiel 34:15-16]

And of course the idea of the Shepherd King was deep in the consciousness of Israel.  All Jews knew that David was called from being a shepherd of sheep to being the foremost shepherd of God’s people in the Old Covenant.  And they knew that David calls God his Shepherd in the Psalm we sung as our Gradual today [Psalm 23].

So for Jesus to declare Himself as the Good Shepherd – is to declare that He is the Messiah, and that He is God, and the one to whom the prophesies pointed.

And yet Jesus mixes these references of being that Shepherd, with the way by which He will accomplish his shepherding:

The good shepherd lays down his life for the sheep…
and shortly after he repeats,
I lay down my life for the sheep…

It would take the reading of these prophetic passages above with the writings of Zechariah [e.g. 11:12-13; 12:10; 13:7] to see how God shepherds Israel and all the nations into His heavenly city.  It would be by the Cross.  In this Prophesy in Zechariah, around 520BC, where both the shepherds and the sheep of Israel (the leaders and the people) are judged and found wanting, God says:

I will pour out on the house of David and the inhabitants of Jerusalem a spirit of grace and pleas for mercy, so that, when they look on me, / on him whom they have pierced, they shall mourn for him, as one mourns for an only child, and weep bitterly over him, as one weeps over a firstborn…

On that day there shall be a fountain opened for the house of David and the inhabitants of Jerusalem, to cleanse them from sin and uncleanness. [12:10 and 13:1]

David spoke of this even earlier, 1000 years before Jesus, in Psalm 22: “They pierced my hands and my feet…they stand staring and looking upon me.” [Ps 22:17]  This was centuries before crucifixion was even invented.

And then of course other passages about the suffering servant in Isaiah [53] and of the suffering righteous person in the Wisdom of Solomon [2] began to make sense.

The Good Shepherd will go to the Cross.

And yet that is not the end.

The Resurrection of Jesus on the third day is a confirmation that the Cross has been be efficacious, that Jesus’ self-offering for the sins of the world has been accepted by the Father.  Why?  Because Jesus told them this would happen and no other person in history has been raised from the dead in His Resurrection body.  There have been resuscitations by Elijah and in Jesus’ own ministry, but no other resurrection.  Jesus is the Good Shepherd.  The fountain of water and blood that cleanses has been opened in His side, and He is now shepherding Israel and “other sheep that are not of this fold”, that is, the Gentiles, us.

Jesus’ own passing through death and into the fullness of life, in His Resurrection body, reveals to us plainly the kind of shepherding He offers us.  It is not only by wise counsel and forgiveness in this life, that we are shepherded.  But Jesus is shepherding us through the darkest moments of our lives, moments of evil that we encounter, and even at our death, leading us through it to eternal life—back to the innocence of the garden of Paradise and into city of God that is now and is to come. [see Dante’s Purgatorio and Paradiso]

------------

In the Epistle this morning, St Peter shows us one of the powerful ways that Jesus shepherds us in this life, by being an example to us:

“If when you do good and suffer for it you endure, this is a gracious thing in the sight of God.  For to this you have been called, because Christ also suffered for you, leaving you an example, so that you might follow in his steps.” 

Again, it is a very clear description of our reality – the world is fallen and others are fallen and we will experience a backlash against us, as Jesus did, if we do what is right.  There will be envy, it is as old as Cain, there will be violence in hearts, it remains in the world even after the flood, there will be greed, gluttony, lust and covetousness from our neighbours.  Here is how to respond to the injustices we will no doubt experience in this life.  Beware and respond with this kind of love.

God will judge justly, as He did with Jesus, who even went to the Cross for us and was vindicated by the Father by being raised from death.  Bearing with the sins of others, by not reviling in return, by not threatening, continues in us Jesus’ work of the Cross and the transformation of all Creation that it brings.

Now we prepare ourselves by following the Good Shepherd’s command, Do this, in remembrance of me.  And, through repentance and faith, His Cross will bear the fruit of eternal redemption – in our lives and in the lives of those around us.

Amen +

 

---

 

1 S Petrus 2:19-25       S Johannes 10:11-16

 

Jullie dwaalden rond als schapen,
maar zijn nu teruggekeerd
naar de Herder en Opziener van jullie zielen.

 

Op Paaszondag was ons evangelie de eerste blik op het lege graf door Johannes en Petrus en vervolgens, afgelopen zondag, de eerste verschijning van Jezus aan de verzamelde discipelen op de Dag van de Verrijzenis. Maar op deze zondag, die in de traditie Goede-Herder-zondag wordt genoemd, laten onze lezingen ons als het ware een stap terug doen en van een afstand kijken, om de voorzienige ordening van alle dingen te zien, gericht op het door God beoogde doel.

------------

In het evangelie zegt Jezus ons duidelijk, niet één keer maar drie keer: “Ik ben de Goede Herder”.

En in deze korte passage wordt ons een aantal dingen verteld die fundamenteel zijn voor ons bestaan en de aard van de werkelijkheid.

• Jezus zegt dat wij schapen zijn – hij zegt iets over onze aard. Heb je wel eens schapen op een boerderij gezien? Jezus zegt dat we volgelingen zijn (dat weten de sociale media maar al te goed!) en dat we het beste overleven in een kudde, in een gemeenschap. We overleven het beste op die manier omdat we van nature kwetsbaar zijn – niet in staat om onszelf volledig te verdedigen, en misschien naïef ten opzichte van de bedreigingen. Als je aan mensen denkt, zegt Jezus, denk dan aan schapen!
• Jezus waarschuwt ons dat er “wolven” zijn die ons willen verslinden, dat wil zeggen, kwaadaardige krachten die een bedreiging vormen voor ons bestaan zelf. Het kwaad manifesteert zich in mensen, en in de dood zelf. Het kwaad is meestal heel subtiel – “de slang was slimmer dan alle andere wilde dieren die de Heer had gemaakt” [Gen 3:1]. Maar het kan zich ook op dramatische wijze manifesteren: PTSS (posttraumatische stressstoornis) treedt op in gevallen van extreme stress waarbij mensen plotseling het kwaad in een ander of in zichzelf zien, en dat schokt hen tot in het diepst van hun wezen. Er zijn wolven, pas op!
• Jezus zegt dat er “huurlingen” zijn, mensen die de schijn wekken ons te begeleiden en voor ons te zorgen, maar die in werkelijkheid uit eigenbelang handelen; zij halen er voordeel uit dat wij hen volgen. Maar ze blijven niet in de buurt als het moeilijk wordt, als “de wolven” komen. Het zijn slechte of valse herders. Pas op voor hen, pas op voor valse profeten… die van binnen wolven zijn! [Mattheüs 7:15]
• In tegenstelling hiermee zegt Jezus dat Hij de goede herder is, die ons beschermt, en dat weten we vooral omdat Hij Zijn leven voor ons geeft – om ons te bevrijden van het kwaad, de zonde en de dood zelf. Jezus is iemand die zeer in ons geïnteresseerd is – Hij zoekt de verloren schapen op. Zijn voorkomende genade roept ons toe nog voordat we zelfs maar weten dat we verdwaald zijn en dat we Hem moeten zoeken, en zij zullen naar mijn stem luisteren. We zijn geïntrigeerd, aangetrokken, zelfs gefascineerd!

Toen ik ver afdwaalde van mijn eigen christelijke opvoeding en in een diepe put terechtkwam, riep ik om genade, en ik twijfelde een tijdje of ik vergeven zou worden; ik verzette me tegen Zijn genade, maar ik werd dagelijks bemoedigd bij het lezen van het evangelie van Johannes door juist deze woorden van Jezus:

“Ik ken de mijnen en de mijnen kennen mij.”

“Ik heb nog andere schapen die niet van deze kudde zijn. Ook die moet ik leiden, en zij zullen luisteren naar mijn stem.”

“Mijn schapen / horen mijn stem, en ik ken hen, en zij volgen mij, en ik geef hun eeuwig leven.”

Het was juist dit feit dat ik de evangeliën in mijn handen had en ze aan het lezen was, en dat ik geïntrigeerd was door de stem van Jezus, en dat ik door Hem werd aangetrokken.

Dit alles bevestigde dat ik, en natuurlijk ieder van jullie hier vanochtend, van Hem zijn, en dat Zijn beloften voor ons zijn. Zoals de heilige Petrus het in de brief van vanochtend verwoordt: “Jullie dwaalden rond als schapen, maar zijn nu teruggekeerd naar de Herder en Bisschop van jullie zielen.” [1 Petr. 2:25]

Hoe wonderbaarlijk is het dat onze God ons innig kent, veel beter dan wij onszelf kennen, en ons zo kan leiden tot zelfinzicht, en tot een diepere kennis en liefde voor Hem en voor ieder mens. Jezus kent ons volmaakt. En hoe wonderbaarlijk is het dat Hij ons de genade schenkt om Zijn stem te horen, er iets van te begrijpen, te luisteren, en geïntrigeerd te raken door de waarheid, en te verlangen Hem te volgen. Dit zijn allemaal tekenen dat wij van Hem zijn!

Deze passages van vanmorgen over Jezus als de Goede Herder volgen direct op het vreselijke voorbeeld in het vorige hoofdstuk van het Evangelie van Johannes, waarin de Joodse leiders van die tijd boos waren op Jezus omdat Hij op de sabbat een blindgeboren man had genezen.

De verwijzingen naar falende herders (de religieuze leiders van Israël in die tijd), in contrast met Jezus als de Goede Herder, zouden het Joodse volk doen denken aan de profetieën van Jesaja, Jeremia en Ezechiël. Waar God heel duidelijk zegt:

Via Jesaja, 800 jaar voor Christus:

Zie, de Here God komt… Hij zal Zijn kudde weiden als een herder, Hij zal de lammeren in Zijn armen verzamelen, Hij zal ze in Zijn schoot dragen , en diegenen die jongen hebben zachtjes leiden. [Jesaja 40:10-11]

En vervolgens, in de 6^e eeuw voor Christus, via Jeremia:

Hoor het Woord van de Heer…[God] … zal [Israël] verzamelen, en zal hem hoeden zoals een herder zijn kudden hoedt. Want de Heer heeft Jakob vrijgekocht, en heeft hem verlost uit handen die te sterk voor hem waren.” [Jeremia 31:10-11]

En, via de profeet Ezechiël, rond dezelfde tijd als Jeremia, nadat Hij de religieuze leiders van Israël krachtig heeft veroordeeld als ontrouwe herders, zegt God over Zichzelf:

Ikzelf zal de herder van mijn schapen zijn, en Ikzelf zal hen laten rusten, spreekt de Here God. Ik zal de verloren zoeken, en de afgedwaalde terugbrengen, en de gewonden verbinden, en de zwakken sterken, en de vette en de sterke zal Ik vernietigen. Ik zal hen weiden met gerechtigheid. [Ezechiël 34:15-16]

En natuurlijk was het idee van de Herder-Koning diep verankerd in het bewustzijn van Israël. Alle Joden wisten dat David geroepen was om van herder van schapen de belangrijkste herder van Gods volk in het Oude Verbond te worden. En ze wisten dat David God zijn Herder noemt in de psalm die we vandaag als ons Graduale zongen [Psalm 23]

Dus als Jezus Zichzelf tot de Goede Herder verklaart – is dat hetzelfde als verklaren dat Hij de Messias is, en dat Hij God is, en degene naar wie de profetieën wezen.

En toch vermengt Jezus deze verwijzingen naar het zijn van die Herder, met de manier waarop Hij Zijn herderswerk zal volbrengen:

De goede herder geeft zijn leven voor de schapen…
en kort daarna herhaalt Hij:
Ik geef mijn leven voor de schapen…

Je moet deze profetische passages hierboven samen met de geschriften van Zacharia [bijv. 11:12-13; 12:10; 13:7] lezen om te zien hoe God Israël en alle volken naar Zijn hemelse stad leidt. Dat zou via het kruis gebeuren. In deze profetie in Zacharia, rond 520 v. Chr., waarin zowel de herders als de schapen van Israël (de leiders en het volk) worden beoordeeld en tekortschieten, zegt God:

Ik zal over het huis van David en de inwoners van Jeruzalem een geest van genade en smeekbeden om barmhartigheid uitstorten, zodat, wanneer zij naar Mij kijken, / naar Hem die zij hebben doorboord, zij om Hem zullen rouwen, zoals men rouwt om een enig kind, en bitter over Hem zullen wenen, zoals men weent om een eerstgeborene…

Op die dag zal er een bron worden geopend voor het huis van David en de inwoners van Jeruzalem, om hen te reinigen van zonde en onreinheid. [12:10 en 13:1]

David sprak hier al eerder over, 1000 jaar vóór Jezus, in Psalm 22: “Zij hebben mijn handen en mijn voeten doorboord… zij staan te staren en kijken naar mij.” [Ps 22:17] Dit was eeuwen voordat de kruisiging zelfs maar was uitgevonden.

En toen begonnen natuurlijk ook andere passages over de lijdende dienaar in Jesaja [53] en over de lijdende rechtvaardige in de Wijsheid van Salomo [2] zin te krijgen.

De Goede Herder zal naar het kruis gaan.

En toch is dat niet het einde.

De opstanding van Jezus op de derde dag is een bevestiging dat het kruis doeltreffend is geweest, dat Jezus’ zelfoffer voor de zonden van de wereld door de Vader is aanvaard. Waarom? Omdat Jezus hen vertelde dat dit zou gebeuren en geen enkel ander persoon in de geschiedenis is opgewekt uit de dood in Zijn opstandingslichaam. Er zijn reanimaties geweest door Elia en in Jezus’ eigen bediening, maar geen andere opstanding. Jezus is de Goede Herder. De bron van water en bloed die reinigt, is in Zijn zijde geopend, en Hij hoedt nu Israël en “andere schapen die niet van deze kudde zijn”, dat wil zeggen, de heidenen, wij.

Jezus’ eigen doorgang door de dood naar de volheid van het leven, in Zijn opstandingslichaam, openbaart ons duidelijk het soort herderij dat Hij ons biedt. Het is niet alleen door wijs advies en vergeving in dit leven dat wij worden geleid. Maar Jezus leidt ons door de donkerste momenten van ons leven, momenten van kwaad die wij tegenkomen, en zelfs bij onze dood, en leidt ons daardoorheen naar het eeuwige leven – terug naar de onschuld van de paradijselijke tuin en naar de stad van God die nu is en nog komen zal. [zie Dante’s Purgatorio en Paradiso]

-------------

In de brief van vanmorgen laat de heilige Petrus ons een van de krachtige manieren zien waarop Jezus ons in dit leven leidt, door een voorbeeld voor ons te zijn:

“Als u goed doet en daarvoor lijdt en u volhardt, is dat een genadige zaak in de ogen van God. Want hiertoe bent u geroepen, omdat ook Christus voor u heeft geleden en u een voorbeeld heeft nagelaten, opdat u in zijn voetsporen zou treden.”

Ook hier is het een zeer duidelijke beschrijving van onze realiteit – de wereld is gevallen en anderen zijn gevallen en we zullen een terugslag tegen ons ervaren, zoals Jezus dat deed, als we doen wat juist is. Er zal afgunst zijn, die is zo oud als Kaïn, er zal geweld in de harten zijn, dat blijft in de wereld bestaan zelfs na de zondvloed, er zal hebzucht, gulzigheid, wellust en begeerte zijn bij onze naasten. Hier is hoe we moeten reageren op het onrecht dat we ongetwijfeld in dit leven zullen ervaren. Wees op uw hoede en reageer met dit soort liefde.

God zal rechtvaardig oordelen, zoals Hij deed met Jezus, die zelfs voor ons naar het kruis ging en door de Vader gerechtvaardigd werd door uit de dood opgewekt te worden. Door de zonden van anderen te verdragen, door niet terug te schelden, door niet te dreigen, zetten we Jezus’ werk aan het kruis voort, evenals de transformatie van de hele schepping die dit met zich meebrengt.

Nu bereiden we ons voor door het gebod van de Goede Herder te volgen: Doe dit ter nagedachtenis aan mij. En door berouw en geloof zal Zijn kruis de vrucht van eeuwige verlossing dragen – in ons leven en in het leven van de mensen om ons heen.

Amen +